Ekintza

Aurkezpena

Digitalizazioaren azelerazioa eraldatzen ari da herritarrak egikaritzeko eta eskubideak
bermatzeko baldintzak. Zerbitzu publikoetarako sarbidea, parte-hartzea, pribatutasuna, tratu-
berdintasuna edo autonomia gero eta gehiago daude modu desberdinean banatutako
azpiegitura eta erabaki teknologikoen mende. Testuinguru horretan, eskubide digitalak
oinarrizko eskubideen eta eskubide sozialen proiekzioa dira ingurune digitaletan.
Nazioartean, Nazio Batuek, Etorkizunerako Itunaren eta haren Itun Digital Globalaren bidez
(2024), pertsonengan oinarritutako eraldaketa digital inklusiboaren beharra azpimarratu dute,
eta gogorarazi dute giza eskubideak intentsitate berarekin babestu behar direla ingurune
digitalean. Europa mailan, Hamarkada Digitalerako Eskubideei eta Printzipio Digitalei buruzko
Europako Adierazpenak (2023) ikuspegi hori finkatzen du sarbide unibertsalaren, datuen
babesaren, diskriminaziorik ezaren, gardentasunaren eta sistema automatizatuen giza
kontrolaren inguruan. Estatu mailan, Eskubide Digitalen Gutunak (2021) bermeak zehazten ditu
hainbat arlotan, hala nola berdintasunean, pribatutasunean, hezkuntzan, lanean edo haurren
babesean. Euskadin, Euskadi 2025 Eraldaketa Digitalerako Estrategiak, berrikuntza- eta
lehiakortasun-helburuekin batera, inklusioari, trebakuntzari eta eraldaketa digitalak lehendik
dauden desberdintasun sozial berriak sortzea edo sakontzea saihesteko beharrari buruzko
erreferentziak biltzen ditu.

Testuinguru horretan, Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialak (EHSS) kokapen garrantzitsua du:
desberdintasun digitalak intentsitate handiagoz pairatzen dituztenei laguntzen die, eta, esku-
hartze sozialeko agente gisa, behar zehatzak identifikatzen eta bihurtzen ditu eraldaketa
teknologikoaren inpaktuak. Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren egoera eraldaketa
digitalaren erronkaren aurrean (2021) txostenak digitalizazioari ikuspegi sozialetik heltzearen
garrantzia adierazten zuen, 2024ko Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Liburu Zuriak
gorabidean dauden erronken artean kokatzen dituen gaiak aurreratuz, hala nola ekitate digitala
(4. erronka).

Ikuspegi horretatik, eskubide digitalak Estatu sozialaren funtsezko gune berri gisa eratzen dira,
besteak beste, inklusio digitala, datuen babesa, irisgarritasuna, diskriminazio algoritmikorik eza
edo adimen artifiziala bezalako teknologia berrien erabilera etikoa txertatuz. Erronka horien
konplexutasuna eta zeharkakotasuna ikusita, jardunaldia Hirugarren Sektore Sozialaren eta
eskubide digitalen arteko harremanari buruzko hausnarketa partekatua egiteko gune gisa
ulertzen da, haren dimentsio soziala ikusaraztera, digitalizazioarekin lotutako erronka nagusiei
heltzera eta arlo horretako EHSSren esperientziak eta ikaskuntzak partekatzera bideratuta.

Helburuak
1. Eskubide digitalak ulertzeko esparru komuna mugatzea, Euskadiko Hirugarren Sektore
Sozialaren ikuspegitik.
2. EHSSk lan egiten duen pertsonei eta kolektiboei berariaz eragiten dieten desberdintasun
eta arrakala digitalak ikusaraztea, teknologien eskuragarritasun-, erabilera- eta
aprobetxamendu-arrakalak eta horiek eskubideen benetako erabileran duten eragina
kontuan hartuta.
3. Esku-hartze sozialaren eremuan digitalizazioarekin lotuta sortzen ari diren erronka
sozialei buruz hausnartzea, hala nola datuen pribatutasuna eta babesa, diskriminazio
algoritmikoa, zerbitzu digitalizatuetarako sarbide desberdina edo adimen artifizialean
oinarritutako teknologien erabilera gero eta handiagoa.
4. Erronka horiei hainbat arazo eta kolektibotatik (laguntza, prestakuntza, baliabideen
diseinua, bitartekaritza digitala, etab.) heltzen ari zaizkien Euskadiko Hirugarren Sektore
Sozialeko esperientziak partekatzea eta balioestea, erakundeen arteko begiraden eta
ikaskuntzen trukea bultzatuz.

Programa
10:00 – 10:15. Ongietorria eta irekiera instituzionala. Jardunaldiaren aurkezpena eta
testuingurua.
10:15 – 11:00. Desberdintasun digitalak eta eskubideak: desberdintasun digitala aztertzeko
esparrua.

• Sandra Gómez (Ferrer i Guàrdia Fundazioa): IDAUA Indizearen aurkezpena,
  desberdintasun digitalak aztertzeko tresna gisa.

11:00 – 11:45. Digitalizazioa eta herritarrak: eskubideak baliatzeko aukerak.

• Pablo Garaizar (Deustuko Unibertsitatea): Subiranotasun digitala eta gobernantza
  teknologikoa: digitalaren kontrol demokratikorako baldintzak.
• Diana Franco (Bitartekari digitala): Gaikuntza eta bitartekaritza digitala: herritar
  aktiboak izateko eta eskubideak eraginkortasunez baliatzeko gakoak.

11:45 – 13:00. Esperientzien mahaia: Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren ekimenak
eskubide digitalak baliatzeko.

• Ainara Pérez (Sartu Araba): Trebakuntza digital komunitarioa: prestakuntza, parte-
  hartzea eta aktibazio soziala digitalaren bidez.
• Adriana Martínez (APTES, Gizarte Teknologia Sustatzeko Elkartea): Gizarte-
  teknologoaren figura: lanbide-profil berriak esku-hartze eraldatzaile baterako.
• Marta Fernández (Bizitegi Elkartea): Inklusio digitala: laguntza eta eskubideetarako
  sarbidea bazterketa- eta kalteberatasun-egoeretan.

13:00. Jardunaldiaren itxiera.